Elektrikli Araçlarda Fren Sistemi Bakımı

Elektrikli araca geçmeyi düşünüyorsanız veya elinizdeki elektrikli aracın bakım maliyetini benzinliyle kıyaslıyorsanız, fren sistemi doğru bir başlangıç noktası. Çünkü burada fark, motor yağı tarafındaki farktan çok daha belirgin.

Kısaca durum şu: elektrikli araçlar frenleme işinin büyük kısmını motorla yapar. Balata ve disk daha az çalışır. Ama "daha az çalışmak" her zaman "daha az sorun" demek değildir. Elektrikli araç fren bakımı, aşınmadan çok paslanma ve sıkışma odaklıdır.

Regeneratif Frenleme Fren Sistemini Nasıl Değiştirir

İçten yanmalı bir araçta yavaşlama enerjisi balatada ısıya dönüşür ve kaybolur. Elektrikli araçta ise elektrik motoru jeneratör gibi çalışır, aracı yavaşlatır ve enerjinin bir kısmını bataryaya geri gönderir. Hidrolik fren devreye ancak gerektiğinde girer.

Balata ömrü neden uzuyor

• Şehir içi sürüşün büyük bölümünde pedala basılsa bile ilk yavaşlamayı motor yapar.
• Tek pedal sürüş modunda pedala neredeyse hiç dokunulmaz.
• Balata sıcaklığı düşük kalır, aşınma hızı yavaşlar.
• Disk kalınlık kaybı benzinli muadiline göre çok daha yavaş ilerler.

Pratikte şu tabloyu bekleyebilirsiniz. Rakamlar sürüş tarzına göre ciddi değişir, kesin garanti değildir.

Az kullanılan frenin bilinmeyen riski: korozyon

Balata diske sürtündüğünde yüzeyi temizler. Bu sürtünme azalınca disk yüzeyinde pas birikir. Nem, tuz ve kısa mesafeli sürüş bunu hızlandırır.

• Disk yüzeyinde derin pas çukurları oluşabilir.
• Balata yüzeyi camlaşabilir, ilk temasta gıcırtı verir.
• Kaliper pistonu ve kızak pimleri hareketsizlikten sıkışabilir.
• El freni mekanizması, özellikle elektronik park freni motorlu tiplerde, tutukluk yapabilir.

Yani elektrikli araçta fren daha az aşınır ama daha çok bakılması gereken bir sistemdir. Bu, benzinli araçlarla kıyaslarken gözden kaçan noktadır.

Frenleme hissi ve blend geçişi

Elektrikli araçların çoğunda pedal, motor freni ile hidrolik fren arasında geçiş yapar. Bu geçişe "blend" denir. Balata veya disk durumu bozulduğunda geçiş sertleşir, pedal titrer. Titreşimi doğrudan diske bağlamadan önce lastik balansını ve rot başlarını da kontrol ettirin.

Elektrikli Araçta Fren Bakım Planı

Bakımı üç başlıkta düşünün: yağ, mekanik, sürüş alışkanlığı.

Fren yağı: burada hiçbir avantajınız yok

Fren yağı higroskopiktir, havadan nem çeker. Bu nem, fren hiç kullanılmasa bile birikir. Elektrikli araç olması süreci yavaşlatmaz.

• Üreticinin belirttiği takvime uyun. Genelde iki yıl civarı bir aralık verilir.
• Nem test cihazıyla ölçüm yaptırın. Yüzde 3'ü aşan değerlerde değişim gerekir.
• DOT sınıfını aracın deposundaki etikete göre seçin. DOT 4 ile DOT 5.1 karışabilir, DOT 5 silikon bazlıdır ve karıştırılmaz.
• Rejeneratif sistem nedeniyle yağ az sirküle olur; komple değişim, kısmi tazelemeye tercih edilmelidir.

Fren yağı standartları ve değişim sıklığı üzerine sitedeki ayrıntılı rehberler bu konuda karar vermenizi kolaylaştırır.

Yılda bir kaliper servisi

Bu, elektrikli araç sahibinin atlamaması gereken tek işlem. Maliyeti düşük, kaçırılınca faturası yüksektir.

1. Tekerlek sökülür, balata çıkarılır.
2. Kızak pimleri temizlenir ve uygun gresle yağlanır.
3. Balata kulakçıkları ve yatak yüzeyleri pastan arındırılır.
4. Piston hareketi kontrol edilir, toz körüğü yırtığına bakılır.
5. Disk yüzeyi ve kalınlığı ölçülür.
6. Elektronik park freni varsa servis modu üzerinden işlem yapılır.

Sürüş tarafında yapabilecekleriniz

• Ayda birkaç kez, güvenli ve boş bir yolda orta şiddette birkaç fren yapın. Disk yüzeyi temizlenir.
• Yıkamadan sonra aracı hemen park etmeyin; birkaç fren uygulayıp diski kurutun.
• Kışın tuzlu yol sonrası jant içini yıkayın.
• Uzun süre park edecekseniz mümkünse el frenini çekmeyin, takoz kullanın.
• Tek pedal modunu sürekli kullanıyorsanız yukarıdaki temizleme frenlerini ihmal etmeyin.

Balata seçerken nelere bakmalı

Değişim sırası geldiğinde ucuz balata cazip gelir, çünkü nasılsa az aşınacaktır. Ama elektrikli araçta balatanın korozyon direnci ve düşük sıcaklıkta tutuş performansı öne çıkar.

• Sırt plakası kaplamalı ürünleri tercih edin; paslanmaya karşı dayanıklıdır.
• Düşük tozlu, düşük gürültülü formülasyonlar sessiz kabinde fark yaratır.
• Aracınızın ağırlığına uygun sınıfı seçin.

  Diğer yazılar

  • Motor Yağı Değişiminde Filtre Öneminin Yeri
  • Motor Yağı Eksikliğinin Araç Belirtileri
  • Kış Koşullarında Motor Yağı Seçimi
  • Yüksek Sıcaklıklarda Fren Balatası Performansı
  • Motor Yağı Değişimi Kaç Kilometrede Yapılmalı
  • Sentetik Motor Yağı Ne Kadar Süre Dayanır